Nhập môn Getting Things Done

Giới thiệu

Getting Things Done (GTD - Hoàn thành mọi việc) là một kỹ thuật quản lý thời gian chấn động thế giới khi được giới thiệu vào năm 2001. David Allen, cha đẻ của GTD, đã dành nhiều năm nghiên cứu và thực tiễn các phương pháp trong lĩnh vực hiệu suất làm việc. GTD vẫn tiếp tục được phổ biến cho đến tận bây giờ, và có một làn sóng người ủng hộ lớn trên toàn thế giới.

Nếu bạn chưa biết gì về GTD, bài này sẽ giới thiệu các nguyên lí căn bản. Còn nếu bạn pro rồi, thì bài này là cho bạn => https://blog.zenkit.com/how-to-set-up-gtd-in-zenkit-902fa6960f8, ngoài ra cũng có thể đọc thêm bài ứng dụng GTD với công cụ Trello => https://www.trello.vn/2018/toi-uu-hoa-nang-suat-cong-viec-voi-trello-va-gtd/.

Cá nhân tôi (chủ blog này) cũng đã tìm hiểu phương pháp này và áp dụng từ năm 2002 với công cụ hỗ trợ là Microsoft Outlook (trên máy tính), cho đến giờ thì "bẻ" nó ra để dùng được với Evernote lẫn Reminders trên iPhone.

GTD là gì?

Getting Things Done có thể làm được nhiều hơn là hoàn thành mọi việc. Đây là một cái khung dành cho việc sắp xếp và theo dõi công việc, để bạn có thể hoàn toàn tin tưởng 100% rằng mọi việc ở trong cái to-do list của bạn là những việc bạn cần phải làm.

GTD buộc bạn phải thêm cả bối cảnh cũng như cấu trúc vào từng nhiệm vụ - loại bỏ mọi thứ ở trong đầu vào một chỗ mà bạn có thể bắt đầu làm từng thứ một.

"Đầu bạn là để sáng tạo ra thêm các ý tưởng, không phải để chứa nó!" - David Allen

Cái khái niệm đằng sau GTD, đó là đầu của con người thì rất giỏi trong việc nghĩ ra ý tưởng mới, nhưng cũng rất giỏi trong việc quên chúng. Ví dụ, bạn phải mua quà sinh nhật cho mẹ vào tuần sau, nhưng não bạn, thay vì nhắc bạn việc đấy khi đi qua cái cửa hàng mà mẹ bạn thích, thì rốt cục chỉ để lại một cái cảm giác mơ hồ rằng hình như bạn phải mua một cái gì đấy cho một ai đấy, ai biết được?

Nếu dùng đúng cách, GTD là một hệ thống hoàn hảo giúp bạn biến những ý tưởng mơ hồ, bất thường, cảm hứng, những lúc cao hứng vào nửa đêm, và biến nó thành hành động. Ý tưởng ở đây, là bạn tin vào hệ thống mà mình tạo ra, và não sẽ ngừng theo dõi mọi thứ mà mình phải làm, nhờ đó mà giảm stress và cho mình thỏa thích sáng tạo và năng suất hơn. Ó-sầm thiệt, đúng hông?

GTD hoạt động như thế nào?

GTD dựa trên 1 loạt những cái list mà bạn sẽ dùng để sắp xếp mọi thứ nảy ra trong đầu. Để áp dụng được, bạn cần phải nắm bắt và xử lý mọi thông tin mà xuất hiện trong đời bạn theo 5 bước sau:

  1. Nắm bắt: Thu thập mọi thứ khiến bạn phải chú ý đến. Tất tần tật, từ email mà phải trả lời, cho đến những ý tưởng toẹt vời nảy ra khi đang tắm. Bạn có thể dùng sổ hoặc app, hoặc tự email cho mình làm một cái 'inbox'. Dù nó là việc cần làm, điều gì đó bạn thích, thứ phải nhớ ra để làm việc, VIẾT NÓ RA! Phải đảm bảo bạn luôn hoàn thành các mục to-do khác nhau thật thường xuyên.
  2. Làm rõ: Xử lý xem nó là cái gì. Tự hỏi mình liệu nó có 'làm-được-hay-không?', liệu mình có cần làm gì về nó không. Đây là một bước cực nhanh mà bạn cần làm thường xuyên. Ở dưới tôi sẽ chỉ cho bạn cách nhanh chóng giải quyết đống này bằng một sơ đồ quyết định cực kỳ đơn giản.
  3. Sắp xếp: Sắp xếp mọi thứ vào chỗ, quy củ và gọn gàng. Cất đi để tham khảo, thêm vào lịch, thêm vào app quản lí task, hoặc là vứt đi. Bạn cũng cần phải thêm cả 'bối cảnh' ở đây nữa. Tôi sẽ nói thêm ở phần dưới, nhưng về cơ bản thì, 'bối cảnh' là cách bạn gắn cách công việc với con người, nơi chốn, hoặc thứ mà bạn phải làm. 'Chỗ làm' và 'nhà' là các bối cảnh địa điểm hay dùng. 'Gọi điện' hoặc 'Email' là các bối cảnh hành động thường gặp.
  4. Tự đánh giá và kiểm điểm bản thân: Thường xuyên review những việc mình làm. Nhìn lại vào list - từng mỗi cái list một - và thay đổi chúng nó, nếu bạn cần. Review hàng tuần để dọn dẹp các list, giải tỏa đầu óc mình. Không review thường xuyên, đồng nghĩa với mọi việc chất đống, và cả cái hệ thống này sẽ thất bại một cách ngoạn mục luôn!
  5. Thực thi: Cứ làm việc thôi. Bước này thật ra là đơn giản nhất, một khi bạn đã set-up hệ thống của mình ổn thỏa! Nếu bạn thường xuyên hoàn thành 4 mục trước, thì bạn sẽ biết chắc chắn được 100% rằng những thứ ở trên to-do list của bạn là những thứ bạn cần phải làm để dần tiến đến mục tiêu bạn đã định.
Tiếp theo là các list của bạn: 'inbox', 'phải-làm-tiếp', 'chờ ...', 'dự án', và 'một-ngày-không-mưa-nào-đấy'. Những cái list này chính là xương sống của toàn bộ hệ thống GTD. Mỗi thứ cần sự chú ý của bạn sẽ ở trong mục 'inbox', rồi sau đó sẽ 'thẩm thấu' dần thông qua các bước làm rõsắp xếp. Cái cách bạn sắp xếp và sắp xếp những cái list này sẽ quyết định cái gì bạn phải làm, và cái gì thì không.

Nắm bắt - VIẾT HẾT NÓ RA!

Cái inbox là nói mọi thứ bắt đầu, là nơi mà bắt viết ra tất cả các ý nghĩ của mình. Nó như một cái inbox cho não vậy - emails, gọi điện thoại, một ý tưởng mà bạn nảy ra khi đi làm, ai đấy nhờ chăm con chó vào cuối tuần, ... M Ọ I T H Ứ ! Có người mang một quyển sổ nhỏ để ghi lại, trong khi một số người khác thì dùng app hoặc các thiết bị ghi âm. Bạn dùng gì, có bao nhiêu phương pháp để ghi chép lại, không quan trọng (bạn có thể có nhiều hơn một cái inbox list). Cái quan trọng nhất, là bạn có một nơi để 'xả' hết mọi ý nghĩ trong đầu khi nảy ra ý tưởng, dù bạn ở bất kỳ đâu.

Khi bạn bắt đầu sử dụng GTD, bạn nên có một buổi 'brain-dump' cho mọi thứ bạn đang có trong đầu hoặc rải rác đâu đấy xung quanh cuộc sống bạn. Hãy viết xuống mọi thứ bạn cần làm, hoặc muốn làm, bất kỳ thứ gì, miễn là nó ở trong đầu trong mấy ngày, hoặc thậm chí mấy tuần vừa rồi. Nói theo 'ngôn ngữ GTD', thì đây gọi là các 'vòng lặp mở'. Chúng là những thứ mà cứ luẩn quẩn trong đầu, những thứ bật ra trong đầu khi bạn không ngủ được vào lúc bốn-giờ-sáng, những thứ làm bạn khó chịu khi nghĩ lại (like that chip in the paint). Đây là cơ hội để bạn có thể cắt đứt cái vòng lặp đấy và không cho chúng luẩn quẩn trong đầu nữa.

Hãy nhớ, phải đưa mọi thứ vào inbox của mình!

Làm rõ và sắp xếp - xử lí inbox của bạn

Đây là mấu chốt khiến cho cả hệ thống này hiệu quả. Sau khi bạn đã viết hết mọi thứ rồi, tiếp theo, phải xử lí chúng. Đây là lúc mà bạn lấy tất tần tật những thứ gì bạn đã ghi chép lại, sau đó phải làm rõ và sắp xếp lại hết. Sẽ mất một lúc lâu để phân loại hết mọi thứ bạn đã thêm vào cái list sau lần 'brain dump' đầu tiên, nhưng một khi đã xong rồi thì mọi thứ cứ tự nhiên mà diễn ra thôi. Bạn xử lí chỗ thông tin này càng nhiều, thì càng nhàn.

Thế thì làm thế nào để có thể phân loại được hết đây? Ờ thì, đây là một cái sơ đồ cực-kỳ-dễ-hiểu để giúp bạn đây



Bạn xử lí từng mục trong phần inbox của mình bằng cách tự hỏi mình một số câu hỏi như sau:
  • Nó có làm được không?
  • Liệu chỉ có mất một bước để làm không?
  • Liệu sẽ tốn mất 2 phút của đời bạn để làm nó chứ?
  • Nên là tôi làm, hay là đưa cho người khác làm?
  • Có cần phải hoàn thành trước 1 cái dead-line nào đấy hay không?

Thế thôi! Cách bạn trả lời sẽ quyết định bạn sẽ đưa mục bạn đang sắp xếp vào list nào. Nếu không có trong một cái list nào, hoặc là làm luôn, lưu trữ lại, hoặc vứt đi.

Có làm được không?

Đây là câu hỏi, liệu bạn có cần phải làm gì để đưa mục này khỏi list hay không. Nếu như không làm được, thì đưa nó vào một trong 3 nơi sau: thùng rác, tham khảo, hoặc 'một-ngày-không-mưa'. Những thứ không đáng công sức để giải quyết hoặc không cần phải chú ý đều sẽ bị loại bỏ hết. Những thứ hữu ích, hoặc có thông tin, mà không cần bất kỳ hành động nào (như một thực đơn nấu ăn nào đấy phải lưu lại, hoặc một bài viết giàu thông tin mà có lẽ bạn sẽ cần đọc sau), thì sẽ được lưu trữ lại ở list 'tham khảo'. Cuối cùng thì, nếu một-ngày-không-mưa nào đấy bạn cần phải làm một điều gì đấy, nhưng không phải bây giờ, thì sẽ được thêm vào list 'một-ngày-không-mưa'. Đây là những thứ bạn muốn nhớ, nhưng không nên chất đống lại ở trong list 'phải-làm-tiếp' của bạn. Những thứ kiểu 'học tiếng Nhật' hoặc 'viết sách' sẽ vào đây.

Liệu có tốn nhiều hơn một bước để làm không?

Trong hệ thống GTD, một 'dự án' được định nghĩa là bất kỳ điều gì mà lúc thực hiện cần nhiều hơn một bước. Khi cái list 'inbox' của bạn chứa nhiều công việc có liên quan đến nhau, hãy tạo một cái 'dự án' để quản lí chúng. Thêm tiêu đề, đưa vào list 'dự án' rồi chọn một bước trong cái dự án đó, thêm vào list 'phải-làm-tiếp'.

Sẽ mất bao lâu để hoàn thành?

Nếu bạn có thể làm xong một việc nào đó dưới 2 phút, làm luôn! Ý tưởng ở đây, là nếu bạn có thể làm nhanh, thì sẽ khá là tốn thời gian thêm nó vào list rồi lại phân loại tiếp. Forward một cái email cho đồng nghiệp, hay gửi một cái meme mòe đáng yêu cho mẹ, đây là những cái việc như thế.
Nhưng nếu phải mất nhiều hơn là 2 phút để làm, thì bạn phải xác định xem bạn có tự làm hay không, hay là liên quan đến một người khác.

Ai đấy khác làm được không?

Nếu bạn có thể dễ dàng giao việc này cho một người khác, hãy làm vậy. Nếu bạn cần phải nhắc nhở để theo dõi một cái gì đấy, hoặc một ai đấy, thì cần phải đưa vào list 'chờ...'. Những việc ở trong list này là những thứ bạn phải để trống ra vì một lí do nào đấy - trả lời mail từ đồng nghiệp, hoặc đợi chuyển phát hàng chẳng hạn. Phải luôn ghi chú thời gian mà bạn thêm các mục ở list này để có thể theo dõi kịp thời.

Nếu không chuyển giao cho ai khác làm được, thì hoặc phải ghi vào lịch, hoặc đưa vào list 'phải-làm-tiếp', tốt nhất là thêm 1 cái tag bối cảnh.

Liệu có phải hoàn thành trước dead-line nào đó không?

Nếu một việc phải xong trước một thời điểm nào đấy, thì phải thêm vào lịch. Cái này gồm những thứ như lịch khám nha sĩ, đi họp, các chuyến bay. Đừng thêm mọi thứ mà bạn muốn làm xong vào một hôm nào đấy, mà chỉ có những thứ bạn phải xong thôi. Việc chỉ có những thứ phải làm trong lịch của bạn sẽ khiến mọi thứ rõ ràng hơn, hữu dụng hơn khi chỉ thấy những thứ bạn phải làm trong một ngày nhất định.

Nếu có thứ mà bạn phải làm, nhưng không có deadline rõ ràng, hãy đưa nó vào list 'phải-làm-tiếp'. Cái list này gồm những thứ mà phải xong càng sớm càng tốt. Mọi thứ trong list này đều cần các hành động trực tiếp và nhìn thấy được - 'viết email cho John đặt chỗ pạrty' thì sẽ tốt hơn là 'lên kế hoạch pạrty'. Đây là quy tắc quan trọng nhất của GTD (chi tiết hơn thì có thể đọc ở đây => https://blog.zenkit.com/mastering-the-most-important-step-in-gtd-b572a72c71).

Viết mọi thứ thật rõ ràng, rành mạch, cụ thể khiến cho việc tiến hành dễ dàng hơn rất nhiều. Một cái tag bối cảnh sẽ nhắc bạn về địa điểm, công cụ và/hoặc bạn cần ai giúp để hoàn thành công việc. Một vài cái ví dụ cho cái tag này gồm có 'đi shopping', 'đi làm', 'với bọn trẻ', 'điện thoại', hoặc 'máy tính'. Những bối cảnh khác mà bạn có thể dùng là thời gian mà bạn còn lại, còn bao nhiêu sức, hoặc đây là công việc quan trọng đến mức như thế nào.

Nếu bạn có thể xem được list các việc phải làm tiếp theo được sắp xếp theo từng bối cảnh, thì bạn có thể rất dễ dàng check những mục to-do 'ở nhà' hoặc 'đi mua sắm' khi bạn đang làm những việc đó.

Tự đánh giáthực hiện hàng tuần

Một trong những việc quan trọng nhất, là phải tự đánh giá, review lại từng list hàng tuần. David Allen có viết ở trong sách rằng việc review hàng tuần là một 'yếu tố quan trọng để thành công'. Vì sao? Đơn giản thôi: bạn càng dồn mọi thứ vào inbox bao nhiêu, thì giải quyết cái đống đấy càng mệt mỏi bấy nhiêu. Xử lí 15 thứ thì đương nhiên là dễ hơn 50 hay 500 thứ mà!

Thường xuyên xem lại các list của bạn là yếu tố thành bại của hệ thống GTD. Nếu không làm, thì hệ thống này thất bại. Bạn sẽ bắt đầu quên thêm vào list 'phải-làm-tiếp', hoặc quên loại bỏ một thứ không nên có mặt trong đấy.

Có một vài thứ cần nhớ khi review nè:
  • Mỗi một dự án đều cần có các công việc trong list 'phải-làm-tiếp'.
  • Mỗi một mục trong list 'phải-làm-tiếp' nên là một thứ bạn muốn làm trong tuần tiếp theo. Nếu không, bỏ nó sang list 'một-ngày-không-mưa', hoặc bỏ nó đi!
  • Nếu cần thiết, bạn có thể đưa các thứ ở list 'một-ngày-không-mưa' sang list 'phải-làm-tiếp'. Yay!

Thực thi - làm hết mọi thứ!

Phew! Hệ thống set-up xong rồi, bạn càng ngày càng thoải mái hơn với việc xử lý cái 'inbox' của bạn, rồi bắt đầu hoàn thành từng thứ một như một pờ-rồ vậy! Ó-sầm! Hãy cứ tận hưởng sự bình yên cho tâm trí mình khi bạn có được 100% tự tin rằng to-do list của mình chỉ bao gồm những gì mà mình cần thôi.

5 lý do tại sao ai đó không trả lời tin nhắn của bạn

Hành động đó phản ánh nhân cách của họ hơn là nhân cách của bạn
Đầu năm nay tôi thường nhắn tin với một cô gái tuyệt vời và ngày nào cũng nói chuyện đến quá nửa đêm. Nhưng rồi đột nhiên cô ấy không nhắn tin lại cho tôi nữa. Cô ấy bỏ tôi lại một mình tự hỏi không biết mình đã làm gì sai.

Những câu hỏi cứ dằn vặt tâm trí khi tôi cố tìm hiểu điều gì đã khiến cô ấy lặn không sủi tăm như vậy. Nhưng trong lúc vừa đi dạo dọc bãi biển vừa nghe một cuốn sách audio, một câu quote của Marcus Aurelis bất chợt vang lên, khiến tôi hoàn toàn thay đổi cách suy nghĩ:

“Năng lượng của bạn tồn tại trong tâm trí, không phải từ những sự kiện bên ngoài. Hãy nhớ điều này và bạn sẽ tìm thấy sức mạnh.”

Tôi đã nhận ra rằng, khi một chuyện gì đó trong đời không diễn tiến theo kế hoạch, cứ lo lắng về những tình huống ngoài tầm kiểm soát là một hành động vô nghĩa. Do đó, giải pháp tốt hơn chính là thu nhận tri thức tâm lý học để ngăn chặn điều đó tiếp tục xảy ra trong tương lai.

Dưới đây là tổng hợp các lý do tại sao ai đó miễn cưỡng trả lời tin nhắn của bạn. Sự thật mặc dù sẽ khiến bạn khó chịu nhất thời, nhưng thà như thế còn hơn cứ phải suy nghĩ mãi về một chuyện mà không đưa ra được kết luận.

Mỗi một điều tôi thấu hiểu được dưới đây đã giúp tôi nhận định được lý do đằng sau hành vi của ai đó, để rồi sau cùng tôi có thể tiếp tục tiến về phía trước. Tôi hy vọng bạn cũng có thể giống như tôi.

1. Họ nghĩ rằng bạn nhàm chán

Hầu hết mọi người đều cho rằng chuyện trò với chính bản thân họ cũng khá là thú vị đấy chứ. Vì thế khi có người nghĩ điều ngược lại, nó giống như một gáo nước lạnh dội thẳng vào cái tôi của họ vậy.
Trên thực tế, niềm vui hoàn toàn thuộc về chủ quan. Ví dụ, tôi cho rằng một cuộc đối thoại về ý nghĩa của sự sống khá là vui, nhưng những người khác lại nghĩ rằng đấy thật sự là một thử thách căng não lúc 10 giờ sáng thứ Hai đầu tuần.

Đừng nghĩ quá nhiều, hãy nhớ rằng bạn sẽ chẳng thể nào làm hài lòng tất cả mọi người trên thế gian này, vì thế chủ yếu hãy cứ tập trung vào việc làm thỏa mãn bản thân mình thôi. Theo như lời Kriss Carr: “Khi bạn quá tập trung vào việc đáp ứng tiêu chuẩn của người khác, bạn sẽ không có đủ thời gian để nâng cao tiêu chuẩn của bản thân.

2. Hết pin

Mỗi khi tôi khởi hành tới vùng núi Canada hay những nơi hoang dã khác, điện thoại tôi thường bị mất tín hiệu khiến tôi không thể liên lạc với thế giới bên ngoài.

Thành thật mà nói, tôi vô cùng yêu thích cảm giác được tách biệt hoàn toàn khỏi xã hội hiện đại trong lúc thưởng lãm những kỳ quan thiên nhiên tuyệt đẹp. Nhưng ngay cả khi không đắm mình vào thiên nhiên, có nhiều lần điện thoại của tôi cũng bị hết pin, hoặc lỗi dịch vụ, khiến tôi khó lòng trả lời các tin nhắn.

Điều quan trọng cần nhớ: một vài người không phải lúc nào cũng mang theo sạc pin khi ra ngoài. Vì thế tôi tìm thấy một quy tắc như sau: nếu họ không nhắn tin lại trong vòng 24 giờ, có lẽ họ đang ngó lơ bạn đấy.

3. Họ đang bận như điên

Tôi hoàn toàn đồng cảm với thực trạng thời nay con người đang sống một cuộc sống cực kỳ bận rộn. Rốt cuộc, nếu chúng ta dành cả ngày chỉ để trả lời tin nhắn của người khác, chúng ta sẽ chẳng thể sử dụng thời gian của riêng mình để đạt được bất kỳ điều gì. Như thế rõ ràng không ổn.

Vì thế, điều quan trọng cần nhớ chính là: họ đang bị nhiều thứ khác choán hết tâm trí và không thể lập tức trả lời tin nhắn của bạn. Nhưng nếu đã online mấy tiếng rồi mà họ vẫn không trả lời bạn, có lẽ họ không nghĩ bạn quan trọng hay cần thiết tới mức phải cho vào lịch trình công việc của họ đâu.

4. Họ đang gây hấn thụ động

Trong thế giới lý tưởng, mọi người sẽ mở lòng với những vấn đề riêng và cùng nhau tạo ra những cuộc chuyện trò lịch sự để giải quyết bất cứ tranh chấp nào. Nhưng xui thay, tình huống đó hiếm khi xảy ra.

Tôi chú ý thấy có một vài người ưa hành xử theo cung cách gây hấn thụ động, thay vì lựa chọn trực tiếp đối mặt vấn đề.

Chẳng hạn như, họ không phản hồi lại tin nhắn của bạn suốt 2 tuần bởi họ không hài lòng với một câu nói của bạn. Nếu chuyện này từng xảy ra với bạn, chỉ cần ghi nhớ rằng hành vi kiểu đó thường thể hiện thiếu sót trong khả năng đồng cảm và trí thông minh cảm xúc khi tiếp xúc với người khác.

5. Họ chỉ lười thôi

Có vài người mất nhiều giờ để phản hồi một tin nhắn sau khi đọc xong. Mặc dù họ làm vậy nghe tức thiệt chứ, nhưng đấy đơn thuần chỉ là cách họ hành xử.

Chúng ta thường quên rằng chúng ta không thuộc top đầu trong danh sách những việc cần ưu tiên của người khác. Bởi có một sự thật phũ phàng thế này, nhiều người thích cày cả đống tập phim xong xuôi rồi mới phản hồi các tin nhắn trên mạng xã hội.

Vài người chỉ đơn giản là lười, không có động lực nhắn tin. Vì thế, nếu họ cứ không ngừng biểu lộ sự thiếu quan tâm đối với bạn một cách rõ ràng như thế, có lẽ đáp lại họ theo cách thức giống vậy cũng là một ý hay.

Thay vì dành thời gian lo lắng không biết lúc trò chuyện mình đã nói gì sai, tôi dần nhận ra rằng biến mất chính là hình ảnh phản ánh nhân cách của người đó chứ không phải của tôi.

“Chúng ta không thể kiểm soát miệng lưỡi xấu xa của người khác, nhưng một cuộc đời tốt đẹp cho phép chúng ta không cần quan tâm đến những lời lẽ xấu xa ấy.”

Nhớ kỹ là: Mặc dù chúng ta không thể kiểm soát hành động và lời nói của người khác, nhưng chúng ta chắc chắn có sức mạnh để lựa chọn nên đáp lại thế nào.

------------------



Lời thêm: đọc thấy bài này thì nhớ đến đoạn trưa nay bị trách tại sao không trả lời tin nhắn của 3 ngày trước 😂

Tại sao một vài lập trình viên đôi khi tỏ ra xấu tính đối với những người mới?

Tôi sẽ bỏ qua việc thanh minh rằng "Chúng tôi không xấu tính", bởi vì tôi biết chính xác điều mà bạn đang nói tới.

Lập trình là một trong những thứ mà cảm giác chán nản và dành hàng giờ sửa các bug từng chút từng chút một (hacking away endlessly), là một phần tất yếu của nó.

Đa số mọi người không thể chịu được việc đó. Họ bí và ngay lập tức quyết định đi nhờ ngừoi khác giúp đỡ hoặc từ bỏ hoàn toàn.

Bạn đáng ra không nên tìm kiếm sự trợ giúp. Bạn đáng ra phải vắt óc suy nghĩ hàng giờ cho tới khi bạn hoàn toàn bí tới nỗi mà bạn không còn lựa chọn nào khác ngoài việc nhờ người giúp đỡ.

Và khi bạn nhờ người khác giúp, bạn nên đặt câu hỏi cho thật tốt vào. Nếu bạn chỉ nói với tôi rằng "nó không chạy" và ném đống code của bạn vào mặt tôi (hoặc tệ hơn nữa, bạn chả cho tôi xem tí code nào; đúng thế, có người làm vậy đó; không, tôi không biết tại sao họ làm vậy nữa), thì rõ ràng là bạn chỉ đang nhờ chúng tôi debug code giùm các bạn và cho thấy rằng chả có tí nỗ lực nào từ phía bạn cả, nỗ lực tỉ lệ thuận với quyền được nhờ giúp đỡ của bạn.

Đó là lý do vì sao Stack Overflow có nổi tiếng về việc xấu tính. Đó không phải là "xấu tính", đó là do những người mới thường hỏi đi hỏi lại những câu hỏi lặp đi lặp lại. Nên khi một người mới học Android đăng bài trên Stack Overflow hỏi "Làm cách nào để canh giữa một TextView?" chúng tôi tự nhiên cảm thấy ngứa mắt và khó chịu và đóng post của cậu ta mà không kèm theo câu trả lời nào. Bởi vì nếu như cậu ta chịu bỏ ra 30 giây để tự mình tìm cách làm, cậu ta đã có thể tìm thấy câu trả lời và học được điều gì đó khi làm thế. Nhưng thay vào đó, cậu ta quyết định làm tốn thời gian của mọi người.

Đừng như cậu ta.

Sử dụng Google một cách hiệu quả. Học cách giải quyết vấn đề. Đó là bước đầu tiên để viết phần mềm. Tất cả lập trình viên thành công đều phải trải qua quá trình này. Nó rất gian truân. Và có thể khá khó chịu khi thấy những người mới cố gắng phá vỡ quy trình này.


________________

Tác giả: Kevin Ossia - Quora
Dịch giả: Việt Anh - Quora Vietnam

Kỹ thuật massage dành cho cặp đôi (Yoni & Linga Massage)

Nếu đã ở hoặc du lịch tại Ấn Độ, hoặc các nước quanh Tây Tạng/các nước thuộc Đế chế Angkor ngày xưa (Thái Lan, Campuchia, Lào, Myanma) thì có lẽ bạn sẽ không lạ lẫm với các biểu tượng thờ cúng là Linga (Lingam) hoặc Yoni.


Và trong Mật Tông (Tantra) thì các biểu tượng Linga (Dương vật) và Yoni (Âm hộ) rất được coi trọng, được tôn vinh, và trong văn hoá đó thì việc nói đến và thực hành các "kỹ thuật tình dục" liên quan đến Linga lẫn Yoni là rất cởi mở, một trong các kỹ thuật đó chính là kỹ thuật massage dành cho cặp đôi.

Nhưng ở cái quốc gia "Đông Lào" này chỉ có "độc quyền chân lý" thì bất kỳ ai cung cấp thông tin dạng này đều dễ dàng bị đội ngũ "red-bull" chụp cái phiên thiên ấn "tuyên truyền văn hoá phẩm đồi truỵ" lên đầu, do vậy mà thông tin rất ít hoặc lệch lạc. Ngoài ra, các đơn vị cung cấp dịch vụ massage đặc biệt này (Yoni Massage và Linga Massage) rất dễ biến tướng trở thành các dịch vụ massage "râm mát", hoặc các điểm dịch vụ "xịn xò" thì bất cứ lúc nào cũng có thể bị cơ quan quản lý kiểm tra và quy kết vào "cung cấp dịch vụ mát xa kích dục". 😤😢😪

Từ "nhu cầu tự thân" mà lại vẫn đang sống trong cái môi trường "đỉnh cao chói loà ánh sáng mặt trời khắp nơi này 😎", tôi đã phải tự tìm hiểu (và cả tự thực hành) để hiểu rõ hơn và cũng là để làm phong phú cho đời sống cá nhân. Đến bây giờ cũng đã có được một số kết quả hết sức thú vị, vậy nên tôi hào hứng biên cái pốt này để chia sẻ những gì mình đã biết. 💖

Và tất nhiên các nội dung chia sẻ ở đây sẽ không phải là "toàn văn" mà chỉ là các liên kết đến nội dung liên quan để quý anh chị tìm hiểu (nhằm tránh đội "bò đỏ" nó phá đám thôi). Riêng các video thì do trỏ đến dịch vụ XVideos của Czech nên quý anh chị muốn xem phải có VPN (vì quốc gia đỉnh cao này nó sợ người ta xem video xxx nhiều thì ngày càng "to" ra hay sao ý nên nó chặn lại). Cá nhân tôi khuyến nghị là cài HolaVPN extension vào trình duyệt Chrome là xem được luôn mấy cái video này (lẫn cả lượn lờ đọc những chỗ mà bọn "bò đỏ" nó không muốn vào gặm cỏ nữa).

Giờ thì đi đến phần "phấn khích" nhất nào. 😋

Yoni Massage => dành cho quý anh/quý ông học và thực hiện

Linga Massage => dành cho quý chị/quý bà học và thực hiện

Bonus => tập hợp video hướng dẫn thực hiện massage cho cặp đôi của Tantric School, có cả loại hạng nặng (hardcore) nên gọi là phim con nhợn cũng được. Nếu dùng trình duyệt Chrome mà không xem được (do bị chặn) thì cài HolaVPN extension vào trình duyệt là xong.

Tại sao lại cảm thấy chán nản sau khi quan hệ?

Tại sao tôi cảm thấy chán nản cả ngày sau khi quan hệ với bạn gái? Chúng tôi có một mối quan hệ rất tốt và không có vấn đề gì với nó cả. Ngay cả lúc làm tình cảm xúc vẫn rất là tuyệt vời cho cả hai kìa mà.

Cho dù có muốn thừa nhận hay không, rất nhiều người trong chúng ta đều đã nếm trải cảm giác này –– đó là một nỗi buồn không thể giải thích được sau khi làm tình. Nếu bạn đã được trải nghiệm việc này hãy yên tâm rằng nó cực kỳ phổ biến, hơn hẳn những gì bạn có thể tưởng tượng. (cho dù việc làm tình trước đó có tuyệt vời đến đâu). Nghiêm túc mà nói, dựa theo 1 bài nghiên cứu đã được công bố trên Tạp chí Y học Tình dục, có đến 46% nữ giới nói rằng họ đã từng hơn 1 lần trong đời trải qua cảm giác lo lắng, u sầu, buồn bã sau khi quan hệ tình dục. Điều gì đang xảy ra ở đây vậy? Chúng tôi đã tìm đến sự giúp đỡ của Laurel House, 1 tác giả đồng thời là chuyên gia tư vấn trong mảng hẹn hò và xây dựng mối quan hệ, để có được cái nhìn chính xác về những cảm xúc khó chịu mà nhiều người gặp phải này.

1. Bạn chưa sẵn sàng

Lý do rất lớn giải thích tại sao những phụ nữ trẻ lại gặp phải những cảm xúc tiêu cực sau khi quan hệ chính là việc họ đã làm điều đó với những đối tượng mà họ không thực sự mong muốn, hoặc họ đã quan hệ khi chưa sẵn sàng cả về mặt thể chất lẫn cảm xúc. Lòng tự trọng thấp, các nỗi sợ nội tâm, cảm giác tội lỗi, hay các khoảng trống tâm hồn cũng có thể gây ra những cảm xúc này.

Nếu bạn cảm thấy tồi tệ ngay sau khi quan hệ, chắc chắn là bởi vì cuối cùng bạn cũng cho phép bản thân được bày tỏ cảm xúc thật sự, và bạn nhận ra rằng mình đã không có đủ kết nối để làm tình với người này” Laurel nói. “Thậm chí ngay cả khi cả 2 đang ở trong 1 mối quan hệ tốt chứ không phải chỉ đến với nhau để thỏa mãn nhu cầu thể xác, việc quan hệ cũng giải phóng ra những hóc-môn khi đạt cực khoái khiến cho bạn gặp phải những cảm xúc mà mình đã cố gắng tránh để nó trỗi dậy”.

Lauren khuyến khích những người tham gia làm đối tượng nghiên cứu tránh việc tìm cách dập tắt cảm xúc này. Nhưng bà cũng không quên nói thêm, “điều đó không đồng nghĩa với việc bạn nên để nỗi buồn này được tự do gặm nhấm chính mình và lún sâu thêm vào những khoảnh khắc tệ hại đó –– hãy chắc chắn là bạn có suy nghĩ về nó và thành thật với bản thân về việc những cảm xúc này thực sự đến từ đâu và chúng xuất hiện để nhắn nhủ cho bạn điều gì”.

2. Hẹn hò chớp nhoáng không dành cho bạn

Việc cảm thấy buồn bã sau khi quan hệ có thể đến với phụ nữ ở mọi độ tuổi, và các đối tượng nghiên cứu cũng không phải ngoại lệ. Quan hệ tình dục không ràng buộc thì không có gì sai trái cả, nhưng nhiều phụ nữ không có khả năng kiểm soát được nó tốt như những người khác. Ashley, một sinh viên năm nhất ở Đại học California đã có những chia sẻ rất thẳng thắn về việc hẹn hò chớp nhoáng ở đại học –– phần lớn các mối quan hệ đấy sẽ kết thúc bằng việc khiến cho cô ấy cảm thấy bản thân thật hư hỏng tồi tệ trong vài ngày sau. “Cảm xúc này đến chủ yếu bởi vì tôi biết rõ đây chỉ là tình một đêm và chúng tôi chắc chắn sẽ không bao giờ nói chuyện với nhau thêm một lần nào nữa”, cô ấy nói “Nó làm cho tôi tự vấn bản thân và xem xét lại những quyết định vừa rồi liệu có đúng hay sai”.

Ashley không hề đơn độc. Teresa, một sinh viên năm nhất tại Đại học James Madison, nghĩ rằng việc nhiều phụ nữ cảm thấy buồn bã sau khi quan hệ có thể là do họ và đối tác ngay từ đầu đã không đồng điệu với nhau. “Một lần nọ, tôi làm tình với một chàng trai chỉ vừa mới gặp và anh ta thậm chí còn không thèm hỏi số điện thoại hay những thứ liên quan đến tôi trước khi tạm biệt”, cô ấy chia sẻ. “Điều đó làm tôi buồn khi nghĩ đến việc mình cũng chỉ là một trong những người con gái đã  hệ với anh ta”! Trong khi nhiều phụ nữ hoàn toàn thấy ổn với những mối quan hệ không ràng buộc, nhiều người khác thì không –– và việc xác định mình nằm ở nhóm nào thực sự rất quan trọng để đưa ra các quyết định sau này.

3. Các phản ứng sinh học trong cơ thể cũng là thủ phạm

Trong nghiên cứu được công bố bởi tờ Tạp chí Y học Tình dục của tiến sĩ Robert D. Schweitzer, nỗi buồn sau khi quan hệ này có một cái tên hẳn hoi và nó là: post-coital dysphoria (PCD), hay post-coital tristesse (PCT - U sầu hậu quan hệ tình dục). Cả nam và nữ đều có khả năng gặp phải tình trạng này, nhưng đối với mỗi người nó sẽ cho họ một trải nghiệm riêng biệt.

Theo như Laurel, PCD là hoàn toàn bình thường về mặt sinh học. Khi bạn quan hệ, các hóc-môn –– đặc biệt là dopamine và prolactin –– được giải phóng ồ ạt khiến cho bạn nhạy cảm và dễ bị tổn thương hơn. “Cùng với đó, thậm chí nhiều người có thể sẽ bắt đầu khóc lóc. Có thể bình thường bạn sẽ không khóc khi buồn đâu, nhưng biết đâu được" Laurel nói.

Sau khi đạt cực khoái, lượng dopamine trong não tụt giảm đột ngột trong khi lượng prolactin thì vẫn tiếp tục tăng. Prolactin là hóc-môn cần có để sản xuất sữa ở phụ nữ (nhưng đàn ông cũng có). Cơ chế của prolactin là chống lại dopamine để kiểm soát ham muốn tình dục, và sự gia tăng của nó có thể vẫn sẽ tiếp tục trong khoảng thời gian lên đến 2 tuần sau khi cực khoái, dựa theo Tạp chí Entelechy Journal . Vậy nên việc cảm thấy buồn bã sau khi quan hệ là hoàn toàn hợp lý về mặt sinh học!

4. Bạn thiếu sự kết nối với đối tác

Lời khuyên đáng giá nhất của Laurel chính là: Hãy để cho tình dục là thứ kết nối tâm hồn chứ không phải chỉ để kết nối thể xác –– bất kể đó là hẹn hò chớp nhoáng hay 1 mối quan hệ nghiêm túc. “Nhiều cô gái rất giỏi trong việc dập tắt hoặc mặc kệ nhu cầu cảm xúc trong tình dục –– nhưng nhiều cô gái khác thì không”, Laurel nói. Tuy nhiên, Laurel cũng lưu ý thêm là bạn phải thực sự thành thật với bản thân. “Bạn có thể xem tình dục chỉ đơn giản là để cho vui vẻ và giải quyết nhu cầu hay không? Thực sự? Nếu không thì đừng làm nó! Hãy tự hỏi bản thân và trả lời thực lòng. Sau đó hãy lắng nghe theo trái tim mách bảo. Nếu bạn cứ mặc kệ bản thân mà lao vào, những cảm xúc này sẽ chỉ làm cho bạn thêm phần tổn thương mà thôi”.

Mặc dù bạn có thể nghĩ rằng chỉ những cô gái trải qua những cuộc tình một đêm với những anh chàng ngẫu nhiên trên phố mới gặp phải cảm giác này, sự thật lại không đúng như vậy. Ngay cả những cô gái với mối quan hệ lành mạnh vẫn có thể gặp phải nỗi buồn sau khi quan hệ. Laurel khuyên rằng bạn hãy thẳng thắn với người yêu nếu có vấn đề cảm xúc này và cùng tìm ra giải pháp. “Hãy cảm ơn người yêu nếu họ khiến cho bạn cảm thấy an toàn đủ để sẵn sàng phá bỏ rào cản và đối mặt với vùng nhạy cảm của tâm hồn mình”.

Mia, một sinh viên năm 2 tại Đại học Millersville, nói rằng cô ấy bảo vệ bản thân khỏi những cảm xúc tiêu cực bằng việc chỉ làm tình với người mà cô ấy cảm thấy thực sự thoải mái khi ở bên cạnh. “Tôi biết, đối với thế hệ ngày nay, quan điểm bắt người yêu phải chờ đợi như vậy có hơi lỗi thời, nhưng tôi sẽ không bao giờ quan hệ ngay những lần hẹn hò đầu tiên đâu”, cô ấy nói thêm “Ngay cả khi chuyện đó là bắt buộc, tôi vẫn phải biết chắc rằng tôi có được hiểu biết về con người ấy ít nhất ở mức vừa đủ –– việc đó làm cho tôi cảm thấy thoải mái hơn trong khi quan hệ và cả sau đó nữa”.

Mặc dù nỗi buồn sau khi quan hệ không phải là thứ mà ai cũng phải trải qua, tốt nhất là bạn vẫn nên hiểu rõ về giới hạn của bản thân trước khi đưa ra những quyết định quan trọng.

------------------------------------
Tác giả: Prince Ankit - Quora
Dịch giả: Nguyễn Phúc Duy - Quora Vietnam


Việc đọc giúp ích gì cho não bộ ngoài việc gia tăng vốn từ?

Không có thứ gì làm giàu cho trí óc con người hơn là trở thành một độc giả tâm huyết.


1. Việc đọc (sách, báo, mọi thứ) nâng cao chức năng của trí não. Một khảo sát của Đại học Emory cho thấy rằng việc đọc có thể tăng cường liên kết trong não bộ, tạo nên những hoạt động trao đổi (tín hiệu) thần kinh tương tự như việc vận động cơ bắp của trí nhớ vậy.

2. Ngăn ngừa các chứng bệnh nghiêm trọng và không thể chữa được, như là bệnh Alzheimer hay điên loạn, mất trí. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người lớn tuổi tham gia vào các hoạt động giải trí mang tính kích thích trí não, như là việc đọc (sách, báo, v.v…), có ít khả năng mắc phải bệnh Alzheimer hơn. Não của chúng ta cũng là một cơ quan trong cơ thể như bất kỳ bộ phận khác, vậy nên nếu như tập thể dục giúp trái tim khỏe mạnh hơn, thì việc đọc cũng giúp bộ não có nhiều sức khỏe hơn.

3. Đại học Sussex đã chứng minh rằng việc đọc giúp loại bỏ stress. Người ta đã thực hiện các bài kiểm tra với đối tượng là người lớn trưởng thành đã làm việc và học tập từ rất sớm, lượng stress (ở những người này) đã tích tụ lâu dài và tàn phá sức khỏe thần kinh của họ đến mức dường như “khó cứu chữa”. Trong các thí nghiệm đó, việc đọc là phương pháp hiệu quả nhất giúp những người tham gia này vượt qua và giảm thiểu mức độ căng thẳng, lo âu một cách đáng kể. Một khi đã có thể giúp triệt hạ stress ở những người làm việc và học tập từ khi mới sinh ra như vầy, điều tương tự cũng có thể áp dụng được cho bất kì ai khác.

4. Đọc một cuốn sách hay là một trong số những cách hiệu quả nhất để tĩnh tâm và có giấc ngủ ngon. Ánh sáng mạnh từ các thiết bị điện tử làm não bộ nhận tín hiệu như là đến lúc phải thức dậy rồi. Trong khi đó thì đọc sách với ánh sáng dịu nhẹ mang đến hiệu ứng ngược lại, nó đưa não ta vào chế độ nghỉ ngơi.

5. Bạn cũng có thể trở nên cảm thông và nhạy bén, tinh tế. Đây có thể là ưu điểm hoặc khuyết điểm tùy vào cách nhìn nhận. Nếu bạn đọc (thường xuyên), bạn sẽ dễ thấu hiểu, thông cảm cho những khó khăn nhọc nhằn của người khác. Một nghiên cứu cho thấy sự nhập tâm trong lúc đọc tiểu thuyết giúp gia tăng lòng thấu cảm dành cho người khác. Trí thông minh cảm xúc này dễ dàng được truyền tải vào các mối quan hệ ngoài đời thực của ta.

6. Người đọc nhiều hơn cũng có học thức hơn và thông minh hơn, không có quá nhiều người như vậy, vì thế nên họ cũng được xem trọng bởi xã hội. Tổ chức chính phủ el Fondo Nacional de las Artes (Argentina) có thực hiện một nghiên cứu chỉ ra rằng những người đọc nhiều có xu hướng tham gia cao hơn đối với tất cả các hình thức hoạt động văn hóa. Hơn nữa, một điều mà chúng ta ai cũng biết. Sự tinh thông về ngôn ngữ sẽ giúp bạn trở thành một người thú vị ở mọi nơi.

7. Bất cứ khi nào ta đọc một cuốn sách, một phần ghi nhớ mới sẽ được tạo ra và ta lúc đó đang “tập thể dục” cho trí não mình. Bất cứ khi nào não được vận động, các khớp thần kinh mới sẽ được hình thành giúp duy trì ký ức chính xác, cho phép lưu trữ một lượng lớn, nhiều thông tin hơn trong đầu. (Vậy nên là ta có) trí nhớ tốt hơn.

8. Đại học California có phát hiện rằng khi ta đọc cuốn sách mình yêu thích, kỹ năng viết của tác giả sẽ được ta tiếp nhận một cách vô thức. Ta nâng cao được chính tả văn viết của mình mà bản thân còn không nhận ra.

9. Nhiều nghiên cứu thần kinh học chỉ ra rằng người có thói quen đọc thường xuyên sẽ sản xuất ra nhiều chất trắng ở não bộ hơn, đây là thành phần cực kỳ quan trọng cho quá trình tiếp thu kiến thức. Chất trắng giúp ta học tập, kể cả việc học những thứ khó khăn nhất trong thời gian kỷ lục. Ví dụ như là học một ngôn ngữ mới.

----------------------
Nguồn: Quora => https://qr.ae/TmGcNe
Tranh: Karina Cocq via bibliolectors
Bản dịch: Minh Thanh - Quora Vietnam

Vì sao mọi người lại ưa thích bộ phim "Forrest Gump" nhiều như vậy?



Bộ phim sản xuất từ năm 1994 tới giờ vẫn là một trong những bộ phim yêu thích nhất của hàng triệu người trên toàn thế giới, và có khá nhiều lý do cho điều này. Từ tác phẩm truyện đầy cảm hứng và cảm xúc của Forrest, đan xen những khoảnh khắc hài hước mà chúng ta nhìn thấy trên phim.

Đây là 11 lí do khiến Forrest Gump "Luôn làm bạn cảm thấy ấm áp", và luôn là một trong những bộ phim "Hay nhất mọi thời đại".

1. Niềng chân kinh hoàng


Với chỉ số IQ vỏn vẹn 75, Forrest là một đứa trẻ khập khiễng với đôi niềng chân, tưởng tượng bạn là một đứa trẻ với cái hình ảnh "bị kì thị", thậm chí bị xa lánh vì sự kỳ quặc ở một cấp độ khác. Đó là chính xác là những gì mà học sinh tiểu học này cần có.
Chi tiết này sẽ gợi nhớ cho bạn về những vấn đề xảy ra với chính cơ thể mình, với những vấn đề về cơ thể mà mọi người ai cũng có thể nhìn thấy. Và một người đàn ông sẽ luôn cảm thấy ổn thỏa khi mọi chuyện qua đi.

2. Chẳng ai muốn ngồi cạnh bạn, trừ Jenny


Bạn sẽ biết rằng, không thể đánh đồng mọi thứ với nhau, khi bạn nói đến toàn bộ trẻ em trên Trái Đất, và cô gái đặc biệt này: Jenny. Chưa đề cập đến vẻ đẹp mê hoặc của cô ấy, nhưng cô ấy đã chào đón thân thiện trong khi tất cả mọi người dưng dưng với Forrest. Jenny đã trở thành một "thứ gì đó đặc biệt", dù rằng khi đó chưa thể gọi đó là tình yêu.

3. Ngay cả Elvis Presley cũng trở thành vị khách của họ


Mẹ của Forrest quản lý một cái B&B (Tran: Chắc kiểu dạng hôm sờ tâ... nhầm Homestay). Và trong tất cả những vị khách trú lại chỗ họ, người đàn ông chơi Guitar này trở thành một trong những điều thú vị nhất của Forest. Một ngày nọ, anh nhảy theo giai điệu của cậu, và rồi họ nhìn thấy chàng trai đó trên TV. Hóa ra, người đàn ông đó đã trở thành huyền thoại của mọi thời đại!.

4. Lần đầu tiên của "Run Forrest, Run"


Đây không phải là một câu chuyện hài hước. Lần đầu tiên khi chúng ta nghe được câu nói trở thành siêu phẩm bất hủ từ bộ phim này này là khi những đứa trẻ ở trường bắt đầu tìm và bắt nạt Forrest trong rừng, vào một buổi chiều mà cậu đang dành thời gian cho Jenny. Ngay khi Jenny thấy cậu bị thương, cô la lên "Chạy ngay đi, Forrest, chạy đi" (Tran: Trước khi mọi chuyện tồi tệ hơn...) và một cuộc rượt đuổi với đôi niềng chân bắt đầu.
Khoảnh khác khi hệ thống niềng chân văng ra để giải phóng Forrest, là khi người xem có cảm giác lo lắng vì điều đó có thể gây ra đau đớn, nhưng cũng hoàn toàn giải phóng cho cậu ta khỏi điều đó. Sau đó một chuỗi vận động xảy ra, và Forrest đã trở nên vô cùng tuyệt vời vào lúc đó.

5. Tốt nghiệp và gia nhập quân đội


Bất chấp những nghi ngờ và thách thức mà mẹ cậu được cảnh báo về vấn đề giáo dục của Forrest, Forrest vẫn hoàn thành chương trình học tập khá tốt. Và ngay khi tốt nghiệp, Forrest nhận ngay một lời mời gia nhập quân đội cho cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Bạn có thể thấy việc cậu ấy nhận lời đơn giản thế nào, khi thách thức của cậu chẳng có gì ngoài nguy hiểm đối mặt. Nhưng Forrest không có IQ của một "người bình thường". Và đó là điều khiến cậu không hề sợ hãi

6. Một tâm hồn đồng điệu


Trên đường đi tới trại quân đội, trên chiếc xe buýt di chuyển, Forrest đã gặp Bubba, một người đánh bắt tôm đăng ký đi lính. Bubba cũng ở tầm thấp khi nói về vấn đề não bộ, cũng như việc chẳng biết nói về gì khác ngoài kinh doanh và đánh bắt tôm. Tò mò về những gì bạn có thể làm với Tôm? Bubba sẽ liệt kê ra một đống không cần nghỉ ngơi.
Và trong tất cả các cuộc thảo luận về tôm, Bubba đã đề nghị Forrest về kinh doanh tôm cùng với mình khi họ trở về nhà.
Và bất kể điều gì xảy ra, Forrest đã hứa danh dự với Bubba.

7. Một tình bạn không giống ai


Giữa mưa bom, bão đạn, mọi người cố gắng tìm chỗ ẩn nấp, nhưng Forrest vẫn cố gắng trụ lại đó để di chuyển đồng đội mình tới địa điểm an toàn. Và dù cho bất cứ vấn đề gì xảy ra, những nguy hiểm khi rời khỏi khu vực an toàn , Forrest tiếp tục quay trở lại khu vực mà anh đã nhìn thấy Bubba lần cuối.
Và cuối cùng khi cậu tìm được Bubba, người xem có thể nhìn thấy đã quả muộn để có thể làm gì.
Và không ai có thể biết được điều gì sắp xảy ra, cũng như việc không ai có thể ngờ được rằng ước nguyện của Bubba sẽ trở thành hiện thực

8. Không dè dặt câu từ, không sỉ nhục


Một khu vực tiếp khách được đưa ra để tự phục vụ, cố gắng thử Dr.Pepper, cơn nghiện của Gump trỗi dậy và anh ta đã uống hàng đống soda trước khi được vào phỏng vấn với tổng thống John F. Kennedy. Vậy nên lúc chờ cho đoạn giới thiệu trên TV, anh đã quên mất việc phải đi vệ sinh và lúc nhớ ra thì đã muộn. Chính vì thế, cuộc đối thoại vui nhộn này diễn ra.
  • John F. Kennedy: Xin chúc mừng, bạn cảm thấy thế nào?
  • Forrest Gump: Tôi buồn đái.
  • John F. Kennedy: [quay sang camera] Tôi tin rằng anh ấy vừa nói anh ấy phải đi đái. Chàng trai, cậu có ước muốn trở thành như anh ta không ?
Gặp gỡ tổng thống, không cần phải cân nhắc từ ngữ khi trò chuyện. Điều này không tuân thủ quy tắc giao tiếp của "người bình thường". Và sự thiếu nghiêm túc và qui tắc ứng xử xã hội là thứ khiến bạn cười và yêu mến Forrest Gump. Bởi đơn giản là bạn không thể tưởng tượng rằng bạn có thể thoải mái như anh ta ngay cả khi đứng trước ông sếp của bạn, dù xung quanh không có ai ngoài ông sếp và bạn. Trong khi đó Forrest làm vậy ở ngay trước mặt của tổng thống Mỹ.

9. Quân tử nhất ngôn, kể cả khi anh ta không biết được mình đang làm cái gì


Với số tiền quảng cáo trực tuyến mà anh ấy có được từ việc trở thành gương mặt của một công ty vợt bóng bàn cho bao bì và sản phẩm của họ, Gump được trả 25 nghìn đô và ra đi ngoài để giữ lời với người bạn quá cố Bubba.
Khi tất cả mọi người nói rằng chẳng có bất cứ lí do hợp lí nào để anh tham gia kinh doanh tôm, cuộc sống lại bắt đầu tạo ra một ván bài để ủng hộ anh, và một phép màu lại diễn ra theo cách hài hước nhất có thể.
Chúng ta sẽ không nói cho bạn biết chính xác điều gì xảy ra, nhưng chúng ta có thể tin rằng phần nào của câu chuyện sẽ luôn ở trong tâm trí mỗi doanh nhân, những người trong lúc nào đó đã từng nản lòng.

10. Tình yêu là sự tồn tại mãi mãi


Sau nhiều lần cô rời đi mà không có một lời nhắn, sau tất cả những lựa chọn tồi tệ và bao nhiều lần cô không chịu mở lòng với anh, Jenny luôn là người duy nhất trong tim của Forrest. Anh luôn ở bênh cạnh cô khi chống lại những hành vi ngược đãi của cha cô, khi cô đưa ra những lựa chọn tồi tệ, khi cô bị đối xử không tôn trọng và phải hứng chịu bạo hành, Forest vì cô chống lại cả thế giới.
Tình yêu vô điều kiện anh dành cho Jenny thực sự đáng ghen tỵ, một thứ mà rất nhiều người khao khát. Nhưng đối với một người có quá khứ khổ đau từ lạm dụng và bạo hành, không quá khó để hiệu Jenny. Khi bạn không thấy mình xứng đáng với tình cảm như vậy, thật khó để chấp nhận tình cảm mà bạn được trao cho.

11. Câu hỏi đầu tiên mà anh ấy hỏi khi gặp con trai của mình


Khi Jenny mời Forrest qua sau nhiều năm xa cách, cô giới thiệu với anh con trai mình..., nope, con trai của họ - Forrest Jr., điều đầu tiên mà Forrest hỏi sau cú sốc ban đầu ... "Thằng bé là một trong những tuyệt tác đẹp nhất anh từng được nhìn thấy. Nhưng thằng bé có thông minh không? Hay là...". Gần như không thể nào ngăn nước mắt bạn chạy ra.
Đây là một câu hỏi đưa ra bởi một người đàn ông mà đã sống cùng với sự "thiếu thông minh" trong suốt cuộc đời. Một người đàn ông đã làm được những điều mà những người thông minh hơn anh ta chưa bao giờ mơ tới. Một người đàn ông nhìn mọi thứ đều màu hồng trong cuộc sống của anh ấy. Và cũng là một người đàn ông rất giỏi trong việc chạy trốn khỏi thứ gì đó.
"Điều gì có thể khiến cho anh ấy lo lắng về khả năng đó?"
Bạn có thể tự hỏi chính mình. Và liệu bạn nên tự hỏi rằng mình may mắn thế nào khi không bị thiểu năng? Trở thành một người chạy bộ không giới hạn, một người quân tử nhất ngôn, một người bạn trung thành vô điều kiện, hay một người thực sự biết cách yêu? Bộ não của bạn mang đến điều gì? Và liệu một ai đó khác biệt với bạn có thể khiến bạn mạnh mẽ hơn?

-------------

Tâm lý đằng sau những người phụ nữ luôn muốn khoe cơ thể trên Instagram là gì?


Câu trả lời đơn giản thôi:
  • Đàn ông thích tình dục.
  • Phụ nữ thì thích sự chú ý.
Phương tiện truyền thông xã hội đang tràn ngập hàng triệu người đàn ông beta (ND: beta male => đàn ông không thành công hay quyền lực như những người đàn ông khác, trái ngược với alpha male – theo Từ điển Cambridge), những người sẵn sàng dành cho phụ nữ tất cả sự chú ý trên thế giới này.

Đổi lại, người đàn ông này mong đợi tình dục cho sự chú ý đó.

Điều mà những người đàn ông beta này lại không nhận ra là phụ nữ chỉ đơn giản là đang dắt mũi họ và ra sức cố gắng thu hút càng nhiều sự chú ý từ họ càng tốt. Phía đàn ông, vẫn như thế, vẫn tiếp túc đáp ứng những chiếc bánh chú ý cho thú cưng của mình.

Đây là lý do chính yếu khiến phụ nữ phô trương bản thân trên các nền tảng truyền thông xã hội như Facebook và Instagram. Tâm lý nằm sâu bên trong là phụ nữ muốn được người khác thèm muốn. Họ muốn đàn ông theo đuổi họ và theo đuổi họ không ngừng - đơn giản vì điều đó khiến cuộc sống họ trở nên thú vị hơn và cảm giác thích thú của việc được theo đuổi khiến họ cảm thấy mình trở nên đặc biệt và đáng ngưỡng mộ.

Nhưng thật không may, bản ngã của phụ nữ rất mỏng manh dễ vỡ. Những gì ẩn giấu bên dưới vẻ bề ngoài kia thường lại là những người phụ nữ cảm thấy rất bất an, tuyệt vọng, thiếu thốn với lòng tự trọng thấp. Họ cần đến sự công nhận của những đàn ông khác bởi vì họ không thể chịu được khi nhìn thấy con người thực sự của mình.

Người đàn ông thông minh sẽ nhận ra rằng vẻ đẹp thực sự là cả bên trong lẫn bên ngoài. Phụ nữ phô trương cơ thể của họ chỉ là một vẻ đẹp bên ngoài. Điều đó chỉ giúp phụ nữ chạm vào bề mặt của vấn đề. Phụ nữ dường như không nhận ra rằng họ đã hạ thấp giá trị cốt lõi của mình với một người đàn ông thông minh bằng cách tỏ ra tuyệt vọng đến mức họ cảm thấy cần phải phô trương bản thân theo cách như vậy.

Hy vọng điều này giúp ích.

--------------------------------

Tác giả: Leigh Harwood - Quora
Bản dịch: Nguyễn Lê Duy - Quora Vietnam

Phải làm gì để tránh tính cứng nhắc?

Hay sự khác nhau giữa Trưởng thành và Cứng nhắc


TL;DR;

GS. William James là một trường hợp của việc làm mới bản thân liên tục, lúc đầu ông giảng dạy môn Giải phẫu ở Harvard, sau đó khi nghiên cứu Tâm lý học, cuối đời còn là triết gia. Ông là người đặt nền tảng cho các nghiên cứu về sự hình thành tính cách. Dựa vào các bằng chứng ông kết luận rằng tới tuổi 30, tính cách sẽ được định hình một cách chắc chắn và sau này thì khó có thể thay đổi.

Trong cuộc sống đầy thay đổi, thiếu chắc chắn, tính cách là những khuôn mẫu tâm lý của một người đã được chứng thực qua kinh nghiệm sống, đã giúp người đó sống healthy & balance trong nhiều năm nên được giữ lại và làm vững chắc. Quá trình đó là sự trưởng thành.

Tính cứng nhắc bắt nguồn từ nỗi sợ những điều không chắc chắn, là việc cố gắng thực thi các hệ thống niềm tin hạn hẹp của bản thân lên thế giới. Cứng nhắc đóng cửa tâm trí.

Để ngăn chặn tính cứng nhắc, bạn cần tiếp cận mọi thứ như việc vui chơi, sẵn sàng đối mặt với sự thiếu chắc chắn của thế giới.

----------------------------------

[...] GS. William James là nhà tâm lý học đầu tiên cho rằng những đặc điểm cốt lõi của chúng ta không thay đổi nhiều theo thời gian. Trong cuốn Những nguyên tắc của Tâm lý học (The Principles of Psychology), ông viết, hầu hết khi chạm tuổi ba mươi, tính cách sẽ định hình như tấm thạch cao và hiếm khi mềm ra nữa. Từ nhiều bằng chứng cho thấy nhận định này phần lớn là đúng. Gen di truyền đóng một vai trò rất lớn, môi trường sống cũng vậy, và sau vài thập niên đầu đời, con người ta ngừng thay đổi cốt lõi bên trong của mình theo một cách rõ nét. Có khả năng thay đổi hay không là một chuyện, nhưng có vẻ đúng là hầu hết mọi người đều vui vẻ gắn bó với những gì khiến họ thoải mái.

Có hai thứ trong cuộc sống chúng ta có thể chắc chắn tồn tại: một là, sự thay đổi, và hai là, sự không chắc chắn. Khi mới sinh, chúng ta chẳng biết gì nhiều. Trên thực tế, nếu không có cha mẹ và người chăm sóc, em bé chẳng thể nào sống sót được. Qua thời gian, chúng ta học hỏi và phát triển một mô hình tâm trí trong đầu (ND: mental model) về thế giới. Những câu chuyện văn hóa và động lực thực tế (đồ ăn, tiền bạc,...) hun đúc tâm trí và hành vi của chúng ta cho đến khi ta hình thành cái tôi. Chúng ta dần học được cách tránh xa hiểm nguy, tìm kiếm phần thưởng và cả nhìn nhận bản thân mình qua lăng kính người khác.

Lớn lên, ta nhận ra hiểu biết của bản thân mình là hạn hẹp. Cơ thể của chúng ta cũng đổi thay nhanh đến mức chính sự thay đổi là điều hiển nhiên vậy. Và chúng ta OK với điều đó bởi vẫn có những người bảo vệ mình, khỏi phải đối mặt với những bất cập mà sự không chắc chắn và thay đổi mang lại.

Nhưng đến một lúc nào đó, khi phải rời khỏi vùng an toàn của cha mẹ và tổ ấm, là lúc chúng ta bị ném ra thế giới ngoài kia, đột nhiên, chúng ta thực sự phải đối mặt với sự thiếu chắc chắn và dẫn đến phải thay đổi bản thân mình. Đây chính là thời khắc đánh dấu sự trưởng thành.

Con người ta sinh ra vốn đã khao khát sự ổn định và an toàn. Và khi chúng ta phải đối mặt với việc phải-làm-có-lý một thế giới đầy vô lý. Khi cha mẹ không còn có thể bảo vệ, gốc gác cho sự ổn định cần phải phát triển từ bên trong - là thế giới nội tâm và những hành vi dần trở thành tâm điểm cho sự an toàn. Sau vài chục năm kinh nghiệm, ta học được cách vượt qua những thử thách và đau khổ của cuộc sống. Và vì vậy, ta quyết định rằng giờ là lúc để bén rễ và tái sử dụng những thói quen cho bất cứ điều gì tương lai mang tới.

Khi còn nhỏ và lớn lên nhanh chóng, chúng ta dành phần lớn thời gian trong mode Khám phá. Chúng ta tìm kiếm những cuộc phiêu lưu mới, dành nhiều thời gian cho các hoạt động giải trí, dạo chơi xung quanh để xem mình thích và không thích thứ gì. Tuy nhiên, khi vượt qua ngưỡng trưởng thành, một khi chúng ta đã biết được sở thích của mình, một khi đã tự mình đồng thuận, chúng ta bắt đầu chuyển sang mode Khai thác. Giai đoạn này ổn định trong vài thập niên tiếp theo của cuộc sống. Thay vì khám phá những thói quen mới, những sở thích hay sở ghét mới, chúng ta ổn định và đặt cược vào những gì mình đã có. [...] Đây là định nghĩa cơ bản cho việc trở thành người lớn. Nếu bạn đã bỏ công sức để biết được mình là ai và muốn cái gì, sẽ hoàn toàn hợp lý khi chỉ tập trung vào những điều đó.

Tuy nhiên trong quá trình trưởng thành, còn một thứ khác ngầm thâm nhập và gây hoạ lâu dài. Đó là tính cứng nhắc. Cứng nhắc trông như, cảm giác như và hành xử như thể sự trưởng thành, thế nên nó rất nguy hiểm. Nhưng bản chất của nó lại hoàn toàn khác, nó kìm hãm phát triển hơn là hỗ trợ.

Trưởng thành nói rằng: Tôi sẵn sàng chịu trách nhiệm cho chính mình. Nó là phần tính cách biết điều khiển cảm xúc và có thể thoả hiệp với thế giới khi theo đuổi những ham muốn của bản thân.

Cứng nhắc nói rằng: Tao biết thứ gì là tốt nhất. Nó là phần tính cách cho rằng mình đã hiểu thấu được thế giới, và sau đó cố gắng kiểm soát thế giới dựa theo góc nhìn hạn hẹp, thay vì thỏa hiệp với thế giới.

Nói ngắn gọn, trưởng thành là việc phát triển các mô hình thói quen hỗ trợ sự phát triển trong một thế giới đầy phức tạp, theo định hướng bạn đã chọn. Còn cứng nhắc là việc cố gắng thực thi các hệ thống niềm tin của bạn lên người khác bởi vì bạn cho rằng mình hiểu biết nhất.

Thế nên bạn có thể trưởng thành mà vẫn giữ cho mình một tâm hồn cởi mở. Còn cứng nhắc, theo mặc định, là rắn chắc và khép kín. Trưởng thành bao trùm cả sở thích cá nhân, trong khi cứng nhắc lại hoá trang những phán xét thành sự thật.

Khi còn nhỏ, phần lớn những gì chúng ta học được thông qua việc chơi. Theo tiến hóa mà nói, chúng ta chơi vì việc chơi dạy dỗ ta về môi trường vật chất xung quanh, về các chuẩn mực xã hội và cải thiện năng lực nhận thức với chi phí gần như bằng không. Mặc dù mục đích việc chơi không phải là để học, học tập chỉ là kết quả tự nhiên của chơi. Chơi là trạng thái trong đó tâm trí cởi mở với các kích thích của thế giới - một dòng chảy tương tác không-phán-xét. Không có cách chơi đúng hay sai mà đơn giản chỉ là cuộc “đu đưa” liên tục với thực tại.

Còn tính Cứng nhắc lại đối nghịch hoàn hảo. Nó là trạng thái phán xét thuần túy, bị giới hạn bởi các ranh giới có trước từ những giả định đúng/sai của người mặc đồ hoá trang. Chẳng có bất kỳ lấn cấn nào về thực tế rằng, nó đang thiếu hụt thông tin trong một thế giới đầy rẫy nỗi khó hiểu. Cơ sở của Cứng nhắc là nỗi sợ những điều không chắc chắn. Sâu xa hơn, nó biết rằng mình chẳng biết gì cả và lo sợ điều đó. Vậy là thay vì tiếp tục chơi cho đến tuổi trưởng thành, nó trông cậy hết vào những gì mang lại sự thoải mái.

Rốt cuộc thì, tính Cứng nhắc chẳng phải là cách sống nếu bạn muốn theo đuổi sự trưởng thành, thách thức và sự thật. Trưởng thành có thể định hình một số thói quen, nhưng nhìn chung là đủ linh hoạt để đáp ứng với mọi thứ tốt/xấu theo hàng loạt cách đa dạng mà vẫn giữ cho bản thân cởi mở học hỏi những điều mới. Khi Gs. William James viết về định hình tính cách, ông cũng biết điều này. Ông viết các tác phẩm đỉnh cao nhất trong những năm cuối đời. Ông chưa từng rơi vào bẫy đóng cửa tâm trí.

Một trong những câu nói tôi yêu thích của ông đến từ cuốn Sự đa dạng của trải nghiệm tôn giáo (The Varieties of Religious Experience), ông viết:

Vui tính là một trạng thái tâm lý đầy tính triết học; như kiểu ta nói với Mẹ Thiên nhiên rằng chúng ta coi bả không nghiêm túc gì hơn bả coi chúng ta đâu à nha. Tôi cho rằng triết học luôn luôn phải đi đôi với tiếng cười.

[...]Bi kịch phổ biến khi trưởng thành không phải là chúng ta quên mất cách chơi - một việc tự nhiên nhất của con người. Mà là, ta lại tự thuyết phục bản thân rằng chơi là việc không nên làm khi lớn lên. Chúng ta ngừng xem lao động như là vui chơi. Chúng ta ngừng coi tương tác với bạn bè và những người thân yêu là vui chơi. Chúng ta ngừng bỏ cho thời gian cho việc vui chơi.

Hậu quả của tất cả điều này là tâm trí của chúng ta trở nên cứng nhắc. Nó quên đi cách cởi mở để tiếp nhận những thông tin mới, kích thích mới. Nhưng đẹp đẽ thay, tâm trí có thể học lại cách vui chơi bất cứ lúc nào, miễn là nó phải sẵn sàng đối mặt với sự thiếu chắc chắn. Hành trình tới đích mới là phần thưởng đáng chờ đợi.

----------------------------------

Tác giả: Zat Rana @ Medium
Ảnh: Christian Gertenbach - Unsplash

Tôi bỏ việc để đi học về trầm cảm. Dưới đây là những gì tôi học được.



Mày 25 tuổi và đang điều hành một công ty nhỏ. Có nhiều người gấp đôi tuổi mày còn chưa làm được như vậy mày biết không?

Con bạn tôi làm ở BBC rất bỡ ngỡ trước quyết định này. Tôi kể với nó về sự trầm cảm tôi phải đối mặt kể từ khi thành lập doanh nghiệp riêng hai năm về trước. Nhưng nó không tin. Trong suy nghĩ của cô gái trẻ, tôi đang sống một cuộc sống đáng mơ ước, trong khi cô thì mắc kẹt với công việc của mình. Nhưng tôi thì chỉ muốn nói cho nó biết là tôi đang chìm, rất nhanh. Nhưng nó không tin – cái vẻ mặt hoang mang dần dần chuyển thành những lời trách móc mà ai ai cũng đã nghe đi nghe lại đến phát chán: Mày sẽ vượt qua được thôi mà. Chỉ cần suy nghĩ tích cực thôi. Sống lạc quan lên. Học cách biết ơn đi!

Nhưng không, tôi không vượt qua được. Trầm cảm và tôi đã sống chung với nhau từ rất lâu rồi. Tôi đã từng chối bỏ nó, làm ngơ nó, và nhồi nhét nó trong suốt nhiều năm. Tôi đã từng cố chiến đấu nhưng thất bại. Và khi có vẻ như không còn lối thoát, tôi đi bộ hơn 800km vòng quanh Tây Ban Nha, hai lần, để quyết tâm hạ gục con quái vật này. Nhưng vẫn không khá hơn tí nào.

Một điều tôi học được là ngay cả ở những lúc yếu đuối nhất của bản thân, chúng ta vẫn kiên cường và cứng cáp hơn chúng ta nghĩ nhiều.

Lần này, tôi quyết định bỏ việc, bỏ cả công ty lại đằng sau, dành những năm tháng tiếp theo để trò chuyện với những nghệ sĩ, doanh nhân, bác sĩ lâm sàng, thiếu niên, gamer – tất cả những người tôi có thể tìm được mà đã từng tiếp xúc với trầm cảm và dám mở lòng để nói về điều đó. Tôi muốn biết những lý do làm con người sụp đổ, và làm thế nào để chúng ta có thể chữa lành những vết thương.

Tôi đã rất ngạc nhiên với phản ứng của mọi người về nghiên cứu đầy ngẫu hứng này của tôi. Gần như mọi người đều mở lòng với tôi, một người hoàn toàn xa lạ, họ chia sẻ những câu chuyện về sự mất mát cùng những đau khổ của mình, nhưng họ cũng nói về sự quyết tâm của bản thân, niềm vui của việc chiến đấu và sống sót. Một điều tôi học được là ngay cả ở những lúc yếu đuối nhất của bản thân, chúng ta vẫn kiên cường và cứng cáp hơn chúng ta nghĩ nhiều.

Những cuộc trò chuyện này cũng làm tôi nghĩ lại mối quan hệ giữa bản thân với sự trầm cảm. Đa số những người phức tạp, thú vị, thông minh, sáng tạo, có nét nhất mà tôi đã từng gặp đều đã từng (hoặc vẫn đang bị) trầm cảm. Đối với họ, cực đoan của sự đau khổ đã cho phép họ khám phá những nơi sâu thẳm nhất của bản thân, làm cho họ sống một cách bất khuất hơn.

Vài tháng sau khi bắt đầu nghiên cứu của mình, tôi đến dự một buổi đọc sách của tác giả người Anh Matt Haig, tại buổi đọc đó, ông giới thiệu cuốn sách Reasons to Stay Alive. Haig là một người ăn nói nhẹ nhàng, có đôi nét hơi xấu hổ - hoặc đây là cách nói khác của việc Haig rất cẩn trọng với câu chữ của mình, không muốn tiết lộ quá nhiều về nội tâm ông. Thay vì trực tiếp trả lời những câu hỏi về trầm cảm, ông đưa ra cho chúng tôi một góc nhìn mới. Ông kể rằng, đa số những lá thư từ người hâm mộ mà ông nhận được đều là từ những đứa trẻ 13 tuổi.

Nhưng tại sao? Những đứa trẻ 13 tuổi đáng lẽ phải đọc truyện tranh hay mấy cuốn tiểu thuyết giả tưởng về ma cà rồng chứ? Reasons to Stay Alive? Ở tuổi 13 á? Khi mọi người bắt đầu lầm bầm cầm sách lên cho tác giả ký, tôi ngồi đó, đực mặt ra, trong lòng bỗng cảm thấy rạo rực.

Tôi đã có thể gạt bỏ đi cảm giác khó chịu đó. Thanh thiếu niên không bị trầm cảm. Chúng là những đứa trẻ bốc đồng, thiếu chín chắn, hay tỏ vẻ ủ rũ, quá nhạy cảm với mọi chuyện và cực kỳ khó hiểu. Chúng nói về đạn dược các thứ, nhưng chỉ vậy thôi. Chúng nói về những mối tình trái ngang và sự nổi loạn tuổi teen, nghe thì có vẻ hơi tệ nhưng đấy mới thật sự là tuổi teen. Hormone rồi sẽ từ từ lắng xuống, sự điên cuồng rồi sẽ dần dần chuyển sang sự trưởng thành.

Trong nghiên cứu của mình, tôi đã phỏng vấn nhiều chuyên gia tâm lý học, và họ cũng nói rằng thanh thiếu niên không thuộc lớp đối tượng có nguy cơ mắc trầm cảm cao. Ai cũng biết rằng độ tuổi 20 – 30 mới chính là khoảng thời gian mà trầm cảm lấp ló sau cuộc sống mỗi người. Và ngoại trừ một số vụ xả súng ở trường học ra thì cuộc sống nội tâm của những đứa trẻ 13 tuổi thật sự không có gì nhiều để khám phá và thăm dò.

Nhưng tôi đã không bỏ qua được những lời nói của Haig. Nghiên cứu của tôi cũng đang dần cho ra một kết quả tương tự. Kể từ khi tôi bắt đầu nói chuyện với những nạn nhân bị trầm cảm và cuộc chiến của họ, tôi cũng đã tìm hiểu thêm về những phương pháp trị liệu, những nghiên cứu khoa học đằng sau chúng, và những trải nghiệm cá nhân. Tôi đã nói chuyện với mọi người ở những nẻo đường khác nhau của cuộc sống, và khi nhìn lại bức tranh toàn cảnh, tôi nhận thấy có một sợi chỉ đỏ liên kết họ lại với nhau.

Khi tôi hỏi họ về lúc mà mọi thứ bắt đầu rạn nứt, nhiều người chỉ điểm về những năm tháng thiếu niên của họ, khoảng thời gian họ còn là những đứa trẻ ở tuổi vị thành niên. Hồi đó, họ không hiểu hoặc không biết về khái niệm thế nào là trầm cảm. Nhận thức về căn bệnh này đến rất lâu sau khi họ đã phải khổ sở. Nhìn vào quá khứ của mỗi người, họ đều rất khổ sở để tìm ra cách diễn đạt những gì đang diến ra bên trong những cảm xúc của bản thân, và tại sao, làm thế nào mà những cảm xúc này lại ở đó. Thấy được cảm xúc thô của bản thân và cố gắng hiểu được chúng cùng những suy nghĩ đã nhạt dần trong ký ức thật sự là một điều không hề dễ dàng gì.

Về cốt lõi, trầm cảm nghe giống như là một đứa trẻ bị mất đi sự hồn nhiên của mình vậy.

Nhưng tôi vẫn đang cố gắng hiểu được những suy nghĩ và cảm xúc thô này, một phần vì sự hiếu kỳ của bản thân, và một phần vì tôi thấy được đang có một mẫu hình chung xuất hiện quanh những câu chuyện này. Mọi người kể câu chuyện của mình, nhưng họ cố gắng kiếm một hình ảnh ẩn dụ nào đó để nói lên nỗi đau của bản thân, cứ như là chỉ lời nói không thì chẳng thể nào diễn tả được hết vậy, và trong số những người tôi đã phỏng vấn, nhiều người đã có cùng một trải nghiệm: Về cốt lõi, trầm cảm nghe giống như là một đứa trẻ bị mất đi sự hồn nhiên của mình vậy.

Sự hồn nhiên ở đây chính là cách mà những đứa trẻ vô tư tồn tại, cách chúng sống thoải mái dưới lớp da của bản thân và ngây thơ tin tưởng rằng mọi thứ đều tốt đẹp và sẽ luôn như vậy. Khi sự ngây thơ này mất đi, lý do không hẳn là vì chúng ta đã lớn lên, mà do đâu đó trên đường, chúng ta đánh mất đi cảm giác rằng bản thân mình xứng đáng. Trải nghiệm này được nhà nghiên cứu Brené Brown miêu tả lại rất chi tiết: Cảm giác hoặc trải nghiệm vô cùng đau đớn khi nhận ra rằng bản thân có rất nhiều thiếu sót, từ đó tự nhận bản thân không đủ xứng đáng để được yêu thương – Một sự kiện nào đó chúng ta đã trải nghiệm, tự bản thân gây ra, hoặc những lỗi lầm trong quá khứ, làm cho chúng ta cảm thấy không còn xứng đáng với những mối quan hệ.

Thật vậy, cảm giác không xứng đáng và mất đi sự hồn nhiên này chính là hình mẫu chung trong những cuộc gặp gỡ của tôi. Tôi nhận thấy rằng khi bạn lột bỏ đi các lớp triệu chứng của bệnh tâm lý – sự thiếu năng lượng, không thể cảm nhận niềm vui, mất đi mục đích sống, lo lắng gặm nhấm, và sự cô lập – thì bạn sẽ thấy được cảm giác cốt lõi đó, chính là sự xấu hổ, và nhục nhã.

Sự xấu hổ và nhục nhã ở đây không phải là theo cái nghĩa mà Sigmund Freud đề ra trong phức cảm Oedipus – những ham muốn biến thái và bốc đồng cơ bản của con người. Sự xấu hổ và nhục nhã ở đây chính là việc tự ghê tởm bản thân và sự bộc phát của những lời tự phê bình, “Mình không xứng đáng, mình không thể nào bằng người khác được, mình không quan trọng, nơi này không thuộc về mình”.

Với những suy nghĩ này trong đầu, chúng ta tự mặc định bản thân là người có lỗi trong mọi chuyện. Và cũng chính những suy nghĩ này là thứ dần khiến cho bạn bị trầm cảm, ngay cả khi cuộc sống vốn dĩ vẫn bình thường đến bao nhiêu.

Nhà phê bình nội tâm trong mỗi chúng ta có vẻ như là luôn đúng và có cảm giác như không thể nào tránh khỏi được, không thể nào bị câm lặng và đã bị hàn sâu trong tính cách của mỗi chúng ta. Nhưng sự thật không phải là như vậy.

Sự xấu hổ lớn lên ở những năm tháng tuổi teen, có khi là sớm hơn. Trong những căn phòng trị liệu tâm lý là những người có vẻ như đã vượt qua được những năm tháng đó nhưng sâu bên trong, họ vẫn còn cảm thấy bản thân mình là cái đứa nhóc dị hợm ở trường, con cừu màu đen, hoặc là cái đứa cố hoài mà vẫn không làm được gì nên hồn. Chúng ta đều có những nhà phê bình nội tâm kiểu đó. Nhưng có những người – những nghệ sĩ, những doanh nhân, những người trầm cảm lâu năm – họ sống gần gũi hơn với những nhà phê bình của họ. Họ bước đi trên phố mà những tiếng nói phê bình đó không còn là những giọng nói trong đầu họ, mà đối với họ, những giọng nói đó đã trở thành cái loa phát thanh. Brené Brown gọi những giọng nói đó là những con quỷ, Arianna Huffington gọi nhà phê bình nội tâm của cô là con bạn cùng phòng khó chịu, còn tôi gọi nhà phê bình của tôi là biên tập viên. Tôi luôn nghe tiếng biên tập viên của mình, lẩm bẩm nhắc đi nhắc lại những lỗi sai trong câu chữ của tôi, những thứ tôi đã có thể nói mà sẽ làm cho tình huống đỡ bối rối hơn.

Nhà phê bình trong mỗi chúng ta có vẻ như là luôn đúng và có cảm giác như không thể nào tránh khỏi được, không thể nào bị câm lặng và đã bị hàn sâu trong tính cách của mỗi chúng ta. Nhưng sự thật không phải là như vậy. Nhà phê bình này thực chất là sự phán xét của những người khác về bản thân chúng ta, dù là thực tế hay tự chúng ta tưởng tượng ra, và khi tâm trí chúng ta còn mong manh, chúng ta nội tâm hóa những lời phán xét, bình luận này, để chúng hàn sâu thành một nhà phê bình nội tâm. Sau đó, không có sau đó nữa. Những lời đánh giá và nhận xét của người khác có thể không trực tiếp làm chúng ta tổn thương, một nhận xét thoáng qua, một cái nhìn chằm chằm, hoặc một câu bình phẩm đơn thuần nhưng nghe giống chỉ trích thường là đã đủ để cho sự xấu hổ tự khắc ăn nhập vào suy nghĩ của chúng ta, và rồi nó như một con ký sinh trùng, lúc nào cũng bám lấy suy nghĩ của chúng ta, ăn hết đi sự tự tin mà chúng ta đã xây dựng, và quyết không bao giờ rời bỏ chúng ta.

Chúng ta cũng đánh mất đi sự ngây thơ của bản thân khi những niềm tin chúng ta có về cuộc sống bắt đầu lung lay và thay đổi. Một thành viên gia đình rời đi và không quay lại, thế là sự linh thiêng của khái niệm gia đình bỗng nhiên bị phá vỡ. Một sự kiện thế này có thể làm cho chúng ta cảm thấy như chúng ta đã mất đi những nguyên tắc của bản thân, mỏ neo đến bến cảng an toàn cũng đã rời xa chúng ta. Nếu như nhà, nơi mà chúng ta luôn có thể quay về, mất đi sự linh thiêng của nó, thì chúng ta còn có thể đi về đâu và tin ai được nữa? Từ nhỏ đến giờ chúng ta đã bao giờ được yêu thương chưa? Chúng ta còn có thể tin được ai nữa không? Chính sự mong manh này sẽ là thứ làm cho chúng ta cứng rắn và khô cằn hơn với thế giới xung quanh.

Và nếu như cuộc sống ở nhà là chưa đủ thì còn có trường học. Cài cúc áo bộ đồng phục vào, học sinh sẽ được khen nếu trả lời đúng, bị phạt nếu dám nói chuyện trong lớp, học sinh gần như không được tự khám phá sự tò mò và trí tưởng tượng của bản thân. Chúng ta, khi ở trường đều đang được nhào nặn thành một đơn vị của xã hội lý tưởng.

Khá tình cờ, nhưng đa số những người mắc chứng trầm cảm mà tôi phỏng vấn đều là những học sinh cá biệt. Họ cảm thấy chán nản – và giáo viên, hoặc là cố vấn tâm lý nói thế này với họ - rằng họ không có động lực học, hoặc bị rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) – và nếu thẳng thắn nói ra, thì họ chỉ đang muốn nói rằng cái đứa nhóc này nó lười, bị đần và không muốn học. Những học sinh cá biệt này thường bỏ lớp để ngồi chơi game, để làm gì? Để được ở bất cứ nơi nào khác ngoài lớp học.

Những điều tôi nói trên đây có thể không có gì mới lạ lắm. Tuổi thơ và tuổi thiếu niên đóng một vai trò rất quan trọng trong việc ngăn ngừa trầm cảm phát sinh sau này. Trị liệu tâm lý thường dựa vào các chứng loạn thần kinh chức năng mà có thể đã được truyền cho chúng ta từ cha mẹ và cách mà chúng xuất hiện trong tiềm thức để ám ảnh chúng ta trong cuộc sống sau này. Nhưng người ta chỉ chú ý đến những thứ nổi trên bề mặt – bí mật gia đình, những cuộc cãi vã thê lương giữa bố mẹ và con cái, mấy ông chú lạm dụng, ông bố nghiện rượu,… - và sau đó họ chỉ gom hết những thứ này lại và cho rằng chúng là những yếu tố di truyền, rối loạn chức năng não.

Chúng ta, con người, thường rất bộp chộp cho rằng trầm cảm là một thứ gì đó thuộc về bệnh lý, trong khi sâu thẳm, cốt lõi của trầm cảm lại là một thứ mang tính cá nhân. Tìm được cái thứ gọi là trầm cảm trong cách mà chúng ta sống mỗi ngày, trong mối liên hệ giữa mỗi cá thể và thế giới sẽ dễ dàng hơn rất nhiều so với việc cố gắng tìm nó đâu đó trong não chúng ta. Và, có lẽ, thay vì chữa sự khốn khổ này bằng những loại thuốc xịn hơn và mắc tiền hơn, chúng ta có thể ngồi xuống, lắng nghe và hiểu những thứ làm cho chúng ta cảm thấy xấu hổ và tủi nhục, những thứ mà xã hội, những giáo viên, và ngay cả chúng ta, đang bắt những đứa trẻ phải chịu đựng, tại sao chúng ta không bắt đầu bằng việc giúp thế hệ sau này lấy lại sự ngây thơ của chúng?

Một bài học mà tôi đã học được từ tất cả những thứ này là viên thuốc thần kì không hề tồn tại, không có bài tập trị liệu hay tư thế thiền nào có thể chữa lành được những vết thương của chúng ta. Những thứ này có thể giúp ích, tất nhiên rồi, nhưng bí quyết thật sự thì rất đơn giản nhưng lại quá khó để nhận ra và chiêm nghiệm: Bí quyết thật sự chính là nhận ra rằng chi riêng bản thân chúng ta là đã đủ rồi. Rằng chúng ta không hề khác biệt, kỳ lạ, tan vỡ, hư hỏng, lầm lỗi, không được yêu thương hay không đáng thương. Nhưng thay vào đó, chúng ta vẫn luôn xứng đáng, kể cả với những thiếu sót của bản thân, chúng ta mạnh mẽ sau những tổn thương, dũng cảm trong những nỗi sợ hãi, chúng ta đủ tốt, chúng ta đều có tiềm năng, chúng ta độc đáo, tuyệt vời, và chúng ta cũng vẫn đang mò mẫm, cố tìm lấy một chỗ đứng trong cuộc đời này.


Tác giả: Elitsa Dermendzhiyska
Nguồn: Medium
Bản dịch của: Trần Hoàng Khanh - Quora Vietnam
Artwork: Depression by Erik Turner